تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

المؤلف: محمد طاهر بن مصطفى صفوت أولغون ت 1370 هـ/ 1951 م (1).

(1) Tآ H?R’UL MEVLEV خ, (1877 - 1951) = Tâhir Olgun.

ولد الشيخ طاهر في محلة فندق زاده في إستانبول في الخامس من شهر رمضان سنة (1294 هـ/ 13 ـ 9 1877 م)، وتلقى علومه في المكاتب والمدارس الرشدية والعالية العثمانية، وكان يُشار إليه بالبنان بين الأقران لأنه عالم فريد من نوعه. مهذَّبٌ ومؤدِّبٌ، ومولع بالمعرفة، وشاعر صوفي عثماني تركي مرهف، ومترجم متقن للتركية والعربية والفارسية، ومؤرّخ ولغوي وفقيه ومفسّر، وملتزم بدينه محافظ على الصلوات، وقد أدى فريضة الحج سنة 1312 هـ، حينما كان في الثامنة عشرة من عمره، وهو غزير الإنتاج فقد ألف الكتب المفيدة، ونشر البحوث الكثيرة في المجلات العثمانية والتركية، فهو من الجيل التركي المخضرم الذي عاصر الخلافة الإسلامية العثمانية، والجمهورية التركية، وقد بدأ كتابة الشعر وهو في سن الرابعة عشرة، وكتب أكثر من عشرة آلاف بيت ورباعية. وكان من أنصار الخلافة الإسلامية العثمانية، وقد عارض الانقلاب، واعترض على قانون القِيافة سنة 1341 هـ/ 1925 م، حينما كان إماماً في جامع المثنوي في محلة جارشمبة بمنطقة الفاتح في إستانبول؛ رفض اعتمار القلنسوة (الشبقة) بدلاً من العِمامة، فعوقب وسُجن، ثم أفرج عنه، وكان صديقاً للشاعر محمد عاكف مؤلف نشيد الاستقلال العثماني التركي الذي لم يتغير، وواظب الشيخ طاهر على الوعظ والإرشاد ودراسة وتدريس المثنوي للمولى جلال الدين الرومي حتى سُمِّيَ: طاهر المولوي، وكان يعظ ويدّرس في جامع السليمانية في إستانبول، وهو مجاز بالطريقة المولوية والطريقة القادرية والطريقة الرفاعية .. وقد طبعت بعض كتبه وبحوثه في العهد العثماني، ثم أعيد نشرها بالحروف اللاتينة التركية بعد استبدال الحروف العربية بالحروف اللاتينية سنة 1928 م، وقد تقلد عدة وظائف في تركيا من سنة 1909 حتى سنة 1948 م، حيث أحيل على التقاعد، ولكنه استمر غزير الإنتاج الأدبي والتاريخي والصوفي حتى وافاه الأجل في 16 رمضان سنة 1370 هـ/ 21 ـ 6 - 1951 م، ودفن حسب وصيته بجوار والدته في تربة المولوية خانة قرب تربة مركز أفندي في محلة يني قابي في إستانبول.

وهذا كشف بأسماء مصنفاته المطبوعة ثم المخطوطة باللغة التركية، يليها كشاف المراجع.

Bas?lm?? Eserleri آثاره المطبوعة:

Mir’at- ? Hz. Mevlâna (Manzum, 1899) , Divançe- i Tahir (1902) , Cengiz ve Hülûgu Mezalimi (1906) , Yenikap? Mevlevîhanesi Postni?îni ?eyh Celâleddin Efendi Merhum (1910) , Tarih- i ?slâm Sahâifinden (1910) , ?eyh Sadî’nin Bir Sergüze?ti (Muslihuddin Sadî- i ?irazî’den çeviri, 1911) ,) , Naz?m ve E?kâl- i Naz?m (1913) , Medrese- i ?slâmiye Talebesine Tarih Hulâsalar? (1915) , Kafkasya Mücahidi ?eyh ?amil’in Gazavat? (Mehmed Tahir el- Karanî’den çeviri, 1917) , Hazreti Peygamber ve Zaman? (1923) , Ba?lang?c?ndan Tanzimat Devrine Kadar Edebiyat Tarihimize Manzum Bir Muht?ra (Edebiyat tarihi, 1931) , Edebiyat Lugati (1936. Yeni bask?s? Kemal Edip Kürkçüo?lu taraf?ndan, 1973) , Fuzulî’ye Dair (1936) , Nev’î ve Sûriye Kasidesi (1937) , Bakî’ye Dair (1938) , Müslümanl?kta ?badet Tarihi (1947; C. Kurnaz yay?nlad?, 1998). Mesnevî’nin Yeni Muterizine ?kinci Cevap (1947) , Germiyanl? ?eyhî ve Harnâmesi (1949) , Mesnevî Dersleri (2 cilt, 1949, 1951) , Müslümanl???n Medeniyete Hizmeti (Haz. A. Sert, 1974) , Matbuat آ lemindeki Hayat?m ve ?stiklâl Mahkemeleri (Atilla ?entürk haz?rlad?, 1991) , Divan Edebiyat?n?n Baz? Beyitlerinin ?zah?na Dair Edebî Mektuplar (C. Kurnaz , 1995) , ا ilehane Mektuplar? (C. Kurnaz, G. Eri?en, 1996) , Atilla ?entürk, Tahirü’l- Mevlevî, Hayat? ve Eserleri’ni yay?nlad? (1991).

Yazma Eserleri = آثاره المخطوطة

1): Asi Abaza Hasan Pa?a

2): آ?? k ا elebi Tezkiresi ve ?âir Zâtî

3): Bursal? Gazali

4): Büyüklerimizden Baz? Zevât

5): Dinî, Tarihî, Edebî Makaleler

6): Divânçe- i Fârisi- i Tâhir

7): Divân Edebiyat?ndan Birkaç Parça ve ?zah?

8): Divân- ? Tâhirü’l- Mevlevî 1

9): Divân- ? Tâhirü’l- Mevlevî 2

10): Edebî Mektuplar

11): Edebiyat Dersi Muht?ras?

12): Edebiyat S ِ zlü?ündeki Uydurma Ta’birler

13): Edebiyat Tarihimizde Ara?t?rmalar

14): Garb Edebiyat?na Dâir Manzum Bir Muht?ra

15): Hallâc- ? Mansûr’a Dâir

16): Hitabet Dersleri

17): Hulefa- yi Ra?idin Devri Hulasa- i Vakayii

18): ?bn- i Kemal’in Yavuz Hakk?ndaki Mersiyesi

19): ?slâm Ansiklopedisi ?çin Yazd?klar?m

20): ?stanbul’un Eski آ detlerinden

21): Kava’id- i Edebiyye Dersleri

22): Kitabet- i Resmiye

23): Kudemâ- y? Mevleviye

24): Kur’ân ve Ma?z- ? Kur’ân

25): Mant?kî ve Bir Hezeliyyesi

26): Mecmu’a- i E?’âr

27): Menâk?bu’l- آ rifin’de Münderic "Makâlât- ? ?emsi Tebrizî"den On Fas?l?n Tercümesi

28): M?s?r’daki Abbasi Halifeleri

29): Münâcât- ? Hazreti Mevlânâ Tercümesi

30): Nedim’in K ِ? k Kasidesi ve Nam?k Kemal ile Ziya Pa?a’n?n Naziresi

31): Nisâbu’l- Mevlevî Tercümesi

32): Osmanl? Devletinde ?dam Edilen ?ki ?eyhülislâm

33): Risâle- i Fütüvvetiyye Tercümesi

34): Sabrînin Ebu Saîd Efendi Vasf?ndaki Kasidesi

35): Sa’di- i ?irazî’ye Dâir

36): es- Siretu’n- Nebeviyye vel’l- Asâru’l- Muhammediyye Tercümesi

37): Sünbülzâde Vehbî’nin Tannane Kasidesi

38): Sünbülzâde Vehbî’nin Tayyare Kasidesi ve ?erhi

39): ?âir Ali ?ffet

40): ?âir An?tlar?

41): ?â’ir Refi’- i Kâlayî

42): ?eyhülislâm Abdü’l- Aziz Efendi

43): Tarih Hülasalar? ve K?sas- ? Enbiya

44): Teceddüt Edebiyat?na Dâir Muht?ra

45): Tefsir- i Hüseyni Tercümesi

46): Telfiku’l- Ahbâr ve Telk?hu’l- آ sâr

47): Tercümelerim

48): Türk Edebiyat? Tarihçesi

49): Veliyyüddin O?lu Ahmed Pa?a Divân?n?n Nesre ا evrili?i

KAYNAKLAR = المراجع التركية

1 - Mevlânâ Celâlüddîn- i Rûmî, Mesnevi, Terceme ve ?erheden Tâhir’ul Mevlevî, Selâm Yay?nlar?, ?stanbul, 1971, I- II.

2 - Tâhir’ul Mevlevî, Matbuat آ lemindeki Hayat?m ve ?stiklâl Mahkemeleri, N?r. Atilla ?entürk, Nehir Yay?nlar?, ?stanbul, 1991.

3 - Tâhir’ul Mevlevî, Edebiyat Lügat?, Hzl. Kemâl Edib Kürkçüo?lu, Enderun Kitabevi, ?stanbul, 1994.

4 - Tâhir Olgun, ا ilehâne Mektuplar?, Hzl. Cemâl Kurnaz- Gülgün Eri?en, Akça? Yay?nlar?, Ankara, 1995.

5 - Tâhir’ul Mevlevî, Müslümanl???n Medeniyete Hizmetleri, Sdl. Abdullah Sert, Bahar Yay?nlar?, ?stanbul, 1974, I.

6 - Zülfikar Güng ِ r, " Tâhir’ul Mevlevî (Olgun) Hayat?, Eserleri ve Dinî Edebiyatla ?lgili ?iirleri", Yüksek Lisans Tezi, Ankara ـ niversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ?slâm Tarihi ve Sanatlar? B ِ lümü Türk- ?slâm Edebiyat? Anabilim Dal?, Ankara, 1994.

7 - Zülfikar Güng ِ r, "Son Mesnevîhânlardan Tâhir’ul Mevlevî ve Mevlevîlik Hakk?ndaki Baz? G ِ rü?leri, Dinbilimleri Akademik Ara?t?rma Dergisi, (2009) , Say?. 3

8 - Sad?k Albayrak, ?rtica’n?n Tarihçesi Me?rutiyet ?slâmc?l??? ve Siyonizm, Ara?t?rma Yay?nlar?, ?stanbul, 1990, II.

9 - Osman Ergin, Türk Maarif Tarihi, Eser Matbaas?, ?stanbul, 1977, I- II.

10 - Mehmet Zeki Pakal?n, Osmanl? Tarih Deyimleri ve Terimleri S ِ zlü?ü, Milli E?itim Bas?mevi, ?stanbul 1983, II.

11 - Osman Ergin ِ z, Mahfil Mecmuas? ve Tahlilî Fihristi Yüksek Lisans Tezi, Marmara ـ niversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ?lahiyat Anabilim Dal? ?slâm Tarihi ve Sanatlar? Bilim Dal?, ?stanbul, 2007.

12 - ?efik Can, Mevlânâ ?le Bir ض mür, Sufi Kitap, ?stanbul, 2009.

13 - Necip Faz?l, Son Devrin Din Mazlumlar?, Büyük Do?u Yay?nlar?, ?stanbul, 2009.

14 - Bünyamin ?en, "?efik Can ile Hasbihal", Ya?mur Dergisi, (2005) , Say?. 27,

15 - ?SL آ M ANS?KLOPED?S?, Türkiye Diyanet Vakf?: Tâhir’ül Mevlevî = Tahir Olgun. S: 407 - 409.

_مخطوطات_مكتبة_راغب_باشا_ج_3_10 · الصفحة ٥٢٣١

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

_مخطوطات_مكتبة_راغب_باشا_ج_3_10ص ٥٢٣١